INHEEMSE KENNIS STELSEL &GROEPE: GWS
1.
Agtergrond
oor die plek van SA se IKS in die onderwys kurrikulum:
Die beleid van inheemse kennisstelsels (IkS) is in November 2004 deur kabinet aangeneem , sodat in die eerste belangrike mylpaal in ons pogings om kennisstelsels in Suid-Afrika te erken, ontwikkel, bevorder en te beskerm. Inheemse kennisstelsels is belangrik vir die opleiding en definiëring van samelewings. Die politieke beleid van inheemse kennisstelsels is n raamwerk van Aktiwiteit om die bydrae van huishoudelike kennis in maatskaplike en ekonomiese onteikkeling in Suid-Afrika te stimuleer en te versterk. Dit maak ook die ontwikkeling van plaaslike inhoud en akkomodasie van verskeie leervorme moontlik. Deur relevante inheemse kennis in die kurrikulum in te sluit, sal studente die waarde van wetenskap in die alledaagse lewe beter kan verstaan en waardeer. Die ondersoek oor die plek van Afrika inheemse kennisstelsels in die verbetering van die relevansie van hoër onderwys in Suid- Afrika is op ‘n redelike wye argument gebaseer. Alhoewel die gebruik van hierdie inheemse kennis wat in Afrika beskou word as die teruggaan van die mensdom op die vasteland, word dit op die hede nog bevorder in die onderwys en die nuwe ontwikkeling van gemeenskaplewe.
IKS neem nie sy volwaardige plek in SA
akademie:
Daar is verskeie redes wat verband hou
met die feit dat IKS nie sy volwaardige plek in die Suid-Afrikaanse akademie
ingeneem het nie. Daar is kundiges wat die gevoel het dat die kurrikulum wat
tans toegepas word, studente sekere waardes en beginsels van ons nuwe
demokratiese samelewing moet leer.
2.Inheemse
Groep: Afrikaners
2.1 Waarde wat hulle tot hedendaagse
kennis bygevoeg het
Die Afrikaners wat van pioniers met
werkers, feite kom, het oor die afgelope vier eeue ʼn ryk kultuur en taal
ontwikkel. Alhoewel Afrikaners geassosieer word met die onderdrukking van
apartheid, leef Afrikane vandag in ʼn multi-etniese samelewing waarin alle rasse
die regering kan bywoon. Afrikaners het die Britse tradisie van uniforms en
dissipline oorgeneem en ʼn verskeidenheid praktiese geboude skole gebou in elke
stad met ʼn Afrika bevolking in die land. Baie Afrikaners het begin om hul
kinders in spesifieke meduimgrootte private skole in Engels te registreer,
terwyl daar by privaat instellings n hoër aanbod is vir privaatskole met ʼn
sekere geleentheid vir Afrikaanse klas. Baie Afrikaners is steeds tevrede met
Sommige van die staatskole van Afrikaners.
2.2. Oorsprong:
Afrikaners is ʼn Suid-Afrikaanse etniese groep wat van oorwegend Nederlandse setlaars kom, wat in die 17de en 18de eeu die eerste op die goed van die Kaap die Goeie Hoop aankom. Volgens oorlewering is die woord vir die eerste keer in 1701 uitgedruk deur Hendrick Bibault in sy stelling “I am an African!”. Dit het egter beteken dat dit “Afrika” was en nie meer as Europeërs in ag geneem word nie. Die Afrikaners het stadig hul eie taal en kultuur ontwikkel toe hulle met Afrikane en Asiërs in aanraking gekom het. Die woord Afrikaners beteken Afrikane in Nederlands. Afrikaners staan ook bekend as “Boere”, die Nederlandse woord vir “Boere”. Die Afrikaners is die grootste en ouderlinge van die twee inheemse wit bevolkings van Suid-Afrika. Hulle verskil van Engelssprekende Suid-Afrikaners van hul taalkundige en godsdienstie agtergrond. Die Afrikaners in die verlede verwys na die Nederlandse woordvoerder, die Nederlandsesprekende bevolking of die Nederlandse Afrikaners. In 1925 is daar amper altyd na die Afrikane verwys as Nederlandssprekende Afrikaners, want soms moet Afrikaners in Engels praat. Tussen 1925 en die Tweede Wêreldoorlog is die Afrikaners nog dikwels as Nederlandse Afrikaners genoem.Na die Tweede Wêreldoorlog het die naam, Afrikaanssprekende Afrikaner ʼn voet gevind. Vandag word daar na Afrikaners verwys.
2.3 .Ideologieë:
Afrikaners het geglo dat hulle geroep is
om Christelike geloof in Afrika te versprei. Die invloed van hul Christelike nasionale
oortuigings was sterk in die regering en skole. Maatskappye is deel van die
bestaan van Afrikaners en vervul die behoeftes om plesier of Nederigheid oor
sekere geleenthede uit te spreek. Die Afrika-nasie is gebore en ontwikkel as
deel van sy DNA met die Christendom. Hulle het hul eie taal, kultuur en hul
visie in die wêreld ontwikkel met sterk verbindings.
Afrikaners hou veral van musiek en sang. Ligte musiek is uitgevoer met
instrumente musiekbord naamlik “Boeremusiek”.
Sedert die 1990’s en sedert die
kunstefeeste gewild geword het, het die jongmense van Afrikaanse musiek
hernude belanstelling en ondersteuning vir Afrikaners. Afrikaanse kunstenaars
produseer populêre en alternatiewe musiek en het ʼn ontploffing in Afrikaanse
musiek veroorsaak.
Volgens die historikus T.Dunbar Moodie
kan na Afrika nasionalisme verwys word as ʼn soort burgerlike godsdiens, wat die
geskiedenis van Afrikane, geformaliseerde taal(Afrikaans) en Afrika Calvinisme
as sleutelelemente kombineer.
Sportsoorte soos rugby, kriekte en gholf
is gewild onder Afrikaners. Tradisionele klere, musiek en dans word gevier. Die
walglike vleis en groente asook die ongemak wat deur inheemse Afrikaanse stamme
bëinvloed word is gewone disse.
2.4. Onderwysstelsel en hoe dit oor tyd
ontwikkel het:
Afrika-inheemse onderwys kan gewoonlik
as ʼn vorm gedefinieer word van leer in tradisionele maatsakappye in Afrika, die
kennis, vaardighede en instellings van die stam, die ouer mense by kinders,
goedgekeur deur mondelinge instruksies en praktiese aktiwiteite. Die hoofdoelwit van Afrika- onderwys in
inheemse samelewings was om die individu vir die lewe voor te berei vir
selfvoorsiening, soos onderwys vir die lewe, dit moet die jeug oplei vir
volwassenheid binne die gemeenskap. ʼn Afrika-opvoedkundige filosofie beklemtoon
Ubuntu, wat beskryf word as Afrika-menslikheid en interafhanklikheid. In
inheemse Afrikaanse onderwys was “die huis”
die skool en waar ook al menslike aktiwiteite onderneem is en die vure
was die klaskamers. Verder was onderwys nie geletterdheid nie. Daar was twee
tipes onderwysers in Afrika-inheemse onderwys. Daar was onderwysers wat die
basiese kennis en die basiese tegniese vermӧens wat nodig is vir elke persoon
in ʼn samelewing gehad het. Die tweede kategorie onderwysers was die min mense
in ʼn samelewing wat gespesialiseerde kennis geken het. Elke skool het sy eie
kleure en meisies en seuns gebruik baadjies wat die skoolwapen wys. Vir meisies
is die uniform in kleur geklee met ʼn wit of bypassende bloes. Seuns dra
dieselfde hemp en broekkleur. Vir die grootste deel van die jaar dra kinders
kortbroele met sokkies. Tussen Afrikane help byna almal die skool en is
geletterd(kan lees en skryf). Die meeste Afrikaner studente wat hoërskool
Voltooi het( in die goedkeuring van nasionale eksamens), gaan voort met hul
opleiding. Hulle gaan na ʼn universiteit of
ʼn “Technicon”, ʼn instituut wat tegniese opleiding bied.
3. Inheemse Groep: Berbers
Etniese byeenkoms inheems
van Noord-Afrika bekend as die Berbers. Hulle is versprei in ‘n ruimte wat
strek van die Atlantiese Oseane tot by die Siwa-oasa in Egipte en van die
Middelandse see tot by die Nigerrivier. In aangetekende tye het die Berbers
suid na die Sahara uitgebrei. Die gebiede van Noord-Afrika wat die Berbers taal
en gebruike die beste behou het was as ‘n reël Marokko en die Hautes Plaines
van Algerië, waarvan die grootste deel in die Romeinse en ottermaanse tyd oor
die algemeen gebly het. Bespreking wat verband hou oor die Berbers se bydrae
tot die waarde van hedendaagse kennis, die Berbers se oorsprong, hulle
filosofieë/ideologieë asook die Berbers se onderwysstelsel en hoe dit oor tyd
ontwikkel het volg hierna.
3.1. Waarde wat hulle tot
hedendaagse kennis gevoeg het:
Berbers in Marokko sien dat
hul karakter in wese gekompromitteer word deur minimalisering en vermyding van
toelating tot onderrig en media-openheid in die land. Berbers versoek herstel
van instituut vir Tamazight studies en navorsing uiteengesit het.
Die instituut wat hulle
voorgestel het, sou die katalisator en die struktuur noodsaaklik gee vir enige
onderneming wat van voorneme is om die Tamazight-taal te bevorder en om die
fundamentele opdragte uit te voer van die verduideliking van ‘n saamgebind in
opeenvolgende volgorde raamwerk om die presiese rekord van die Tamazight-taal
denkbaar te maak, normalisering van die Tamazight-sintaksie en verbetering van
behoorlike opvoedkundige apparate om die Tamazight taal te wys. Die instituut
sal effektief help om die Tamazight-taal en -kultuur in verskillende sosiale en
leersame oefeninge te koördineer deur die insluiting van Tamazight-taalprogram
by ‘n beginfase in die openbare skoolstelsel en in ‘n later stadium, die
produksie van ‘n tak van Tamazight-taal en kultuur in elke Marokkaanse kollege.
Die Marokkaanse stelsel het
uitgevind hoe om die meerderheid van die spannings byeenkomste wat daarteen
opstaan insluitend Berber-patriotte, te verlig deur hierdie waarborge. Ongeag
hierdie progressie in die Marokkaanse grondwet wat die waarheid gesê het
gesistematiseer is, hou die openbare owerheid aan om die Tamazight-taal te
versmoor as ‘n beeld van Berber karakter en sosiale voorregte. Alhoewel die
verspreiding van sekere referate in die Berber-taal toegelaat word, word
redakteurs gereeld aan kruisondervraging deur staatsowerhede blootgestel. In
Maart 1994 is die Ilmas kultuurvereniging daarvan weerhou om ‘n byeenkoms oor Berber
taal en komponering te hou. Net so is die Marokkaanse vereniging vir navorsing
en kulturele uitruil in April 1994 toestemming geweier om ‘n uitsonderlike dag
vir Berber-teater in die stat Rabat uit te sorteer. Sommige Berber-aktiviste is
ook gevang in ‘n strategie wat onbevoordeeld is. Vier individue van die NEW
ASSOCIATION FOR CULTURE AND POPULAR ARTS, in Agadir is in die tronk geplaas
sedert hulle ‘n skedule in die Berber-taal versprei.
Ten spyte van die
uitstellings deur die geskikte owerhede goedgekeur is, en die handelsmerke
natuurlik vir die openbare owerheid was, is die Berbers daarvan beskuldig dat
hulle aktiwiteite aangespoor het wat vrede en wettigheid en binnelandse
staatsveiligheid ondermyn, deur leuses op te noem wat die standaarde van die
grondwet aanrand, en wat die erkenning van die Berber-taal as ‘n gesagstaal
vereis. Die Berber-kwessies erkenning gekry as ‘n onderwerp van gesprek in die
wêreldwye plaaslike area van basiese vryhede. Onderdrukking toon swakheid van
die Berber-kultuur en sy ondersteuners. Niks onverwags, die missie om
Berber-taal en –kultuur te vernuwe meer gegronde tipes opposisie begin verwag.
Met verdere ontwikkelde mediese dienste en onvermydelike toeganklikheid van
inentings kom meer Berber-jongmense tot volwassenheid. Hulle moet
skoolopleiding kry wat hulle in staat stel om as inwoners in die
Noord-Afrikaanse kultuur te werk. Natuurlik word meer ‘n geformaliseerde,
metropolitaanse en hedendaagse styl van opleiding vereis.
Berber-mense erken dat hul
kinders hulself nie kan help deur te druk en te kweek nie. Dit is onvermydelik
dat Berber-kinders die land of die rondloper lewe sal oorgee om werk in
metropolitaanse streke op te spoor. Berberstudente sluit aan vir uitbreiding
van getalle in die streng kolleges in Marokko, en sommige sluit op die
langtermyn by die arbeidsmag aan (Canada: Immigration and Refugee Board of
Canada, 2022).
3.2. Berbers se oorsprong:
So waar het die Berbers
vandaan gekom? Hierdie bevolking het oorkant Afrika se Mediterreense kus gewoon
en word oor die algemeen beskou as stam-plaaslik in die gebied. Hulle was daar
sedert die begin van opgetekende geskiedenis waar die Grieke hulle gereed
uiteen gesit het. Gebruiklike godsdiens is oorweldig deur sonliggebaseerde en
maangode, basies dieselfde as die wat deur die Egiptenare vereer is. Berbers en
Egiptenare ‘n ou pre-verstedelike sosiale of etniese afkoms gedeel het.
Nieteenstaande ander plaaslike Afrika-byeenkomste kan familielede van die Berbers
ook ver van die Pre-Abrahamiese samelewings van Wes-Asië insluit met wie die
Berbers begrafnisoefening gedeel het.
Groot getalle van die
Berber-trosse het rondgeswerf. Sommige was rondreisend handelaars, terwyl ander
herders saam ander groepe gegaan het. Hulle persoonlikheid en kultuur bly
oorwegend geheg aan Noord-Afrika. Na die stolling van Islam het Arabiese oortreders deur Noord-Afrika
getrek en hul lewenswyse, taal en godsdiens saam met hul gebring. Hulle het probeer
om Noord-Afrikaanse stedelike gemeenskap te vang en het fundamenteel die
aangrensende berge en woestyne oorgesien. Berbers kon óf die Arabiese gewapende
magte veg of skuiling in die berge soek, wat ‘n groot aantal van hulle gedoen
het. Natuurlik is daar Berbers in elke Metropolitaanse fokus van
Noord-Afrikaanse stedelike gemeenskap self meer as Arabiese onderskei (Muscato,
2022).
3.3. Berbers se filosofie en of ideologie:
Oorgrote meerderheid van die Berbers Moslems en beoefen hulle geloof al vir eeue. Maar daar is paar unieke aspekte van hul kultuur wat die bekendstelling van nuwe en verskillende godsdienste oorleef het, veral wanneer dit by vroue kom. Byvoorbeeld, anders as baie van gevestigde bure, dra Berbervroue selde sluiers en sommige van hul gemeenskap kies vroue selfs hul eie mans. Die Berber-samelewing is gesentreer rondom die konsep van die stam, wat gewoonlik uit uitgebreide familie-stamme bestaan. Elke stam het sy eie hoofman in beheer van geregtigheid en die oplossing van geskille asook die neem van belangrike besluite vir die stam. Soortgelyk aan ander nomandiese kulturele, woon Berber stamme in draagbare tente wat opgerig word wanneer hulle ‘n goeie area kry om hul diere te wei. Een besonder unieke deel van Berber-kultuur is gasgeregte. Sodra iemand kos en water deur ‘n Berber gegee word, word hulle hul gas. Die gasheer neem dan verantwoordelikheid vir die gas se veiligheid. Gasvryheid is belangrikheid. (Redd,2021)
3.4. Onderwysstelsel en hoe dit
oor tyd ontwikkel het:
Daar was geen kennis van Berber as 'n publieke taal
of minderheidstaal nie en geen moontlikheid om enige ruimte vir hierdie taal op
die publieke owerheidstoneel opsy te sit nie. Berber het geen invloed gehad op
die skoolstelsel in Marokko nie, veral op die noodsaaklike en hulpskoolvlakke.
Dit het 'n hele ouderdom van jongmense gedwing om skool toe te gaan in 'n taal
wat hulle nog nooit gepraat het nie, wat bygedra het tot 'n hoër uitvalsyfer
onder Berber-kinders. Berber-aktiviste blameer Arabisering vir die hoë gebrek
aan onderwyskoers in Marokko ‘n verwagte 48% van sy inwoners kan nie nagaan nie
in die lig van die feit dat Berber-kinders gereeld uitval wanneer hulle
teëgestaan het met instrukteurs wat net Arabies praat. In staatskole is die
primêre taal wat onderrig word, standaard Arabies, gevolg deur Frans op
hulpskoolvlak word Engels aangebied. Op die kollege-vlak besluit ‘n groeiende
aantal onderstudies op die Berber-taal-kultuur te konsentreer.
Teen 1994 het die Berber-ontwikkeling verder
ontwikkel tot die punt om koning Hassan II van Marokko te oortuig om die
aansluiting van die Berber-taal by die staatsbefonds skoolstelsel te
ondersteun. In die verlede is Berber jongmense in die moskee onderrig, waar
hulle op godsdiens en ‘n paar eenvoudige Wiskunde gefokus het. Dit is as
betekenisvolle werk beskou en die onderwyser is ‘n diep gerekende individu uit
die plaaslike area. Nieteenstaande was streng opleiding saam nie genoeg om
Berber-kinders vir die lewe in die hedendaagse samelewing gereed te maak nie.
Berber-aktiviste het geseëvier met betrekking tot die oorreding van die
openbare gesag van Marokko om die bewaring van die Berber taal en kultuur deur
middel van die graadskole te help.
Met verdere ontwikkelde mediese dienste en
verreikende toeganklikheid van inentings maak meer Berber jongmense as gevolg
van volwassenheid. Hulle moet eintlik opleiding kry wat hulle in staat stel om
as inwoners in die Noord-Afrikaanse kultuur te werk. Natuurlik word ‘n meer
geformaliseerde Metropolitaanse en huidige styl van skoolopleiding vereis.
Berber-mense erken dat hul jongmense hulself nie kan help deur saam te dring en
te kweek nie. Dit is onvermydelik dat Berber-kinders die provinsiale of
reisende lewe sal oorgee om werk in Metropolitaanse streke op te spoor. Lewe in
die stad vereis ‘n soort voorbereiding verby wat toeganklik is deur die moskee.
Talle Berber- en veral Tashelhit-studente reis deur die gebruiklike
(Moskee-gebaseerde) skoolstelsel om streng instrukteurs te word. Berber
studente teken aan vir uitbreiding van getalle in die streng kolleges in
Marokko en sommige sluit uiteindelik by die personeel aan (Encyclopedia, 2022).
4. Inheemse groep: Amerikaners
4.1.Inheemse groepe en hul waarde in die hedendaagse lewe
Die
IKS het vir ‘n baie lang tydperk ‘n baie belangrike rol in die ontwikkeling van
die kind sowel as die volwassene gespeel, dit speel tot op vandag toe ‘n rol by
kinders en volwassenes. In die afwesigheid van ‘n deursigtige teoretiese model
van die interne kognitiewe funksies was die toets vir IKS nog altyd baie
ingewikkeld om vas te stel.
IKS word nou al vir baie jare as ‘n maatstaf van kognitiewe funksies gebruik. Die IKS het op verskillende maniere ‘n permanent rol in die ontwikkelingstudies begin speel. Die waarde van ‘n IKS toets, of die waarde waarteen dit getoets was nog altyd ‘n ingewikkelde onderwerp om te bespreek. Hierdie meting waarteen die IKS getoets word was nogaltyd ‘n indirekte toets, en dit is waarom daar altyd vir ure op hierdie onderwerp gedebateer word.
4.2. Bekelmtoning van die Amerikaanse onderwysstelsel filosofie en hoe dit met tyd ontwikkel het.
Die
filosofie van onderwys kan twee verskillende tipes wees. Dis of die filosofie
van onderwys of dit kan die discipline van onderwys wees. Dit gaan mee gepart
met dissipline uit die oogpunt van besorgheid oor doelwitte wat bereik wil
word, en asook aan die resultate van hierdie doelwitte. Die historiese
filosofieë van die Amerikaanse onderwysstelsel het eerste die vorm, aangeneem
maar onder die invloed van die analitiese filosofie.
In die heel eerste vorm van die Amerikaanse filosofie van onderwys is dit ontwikkel deur filosowwe soos Aristotles, Augustine en John Locke. Etiese teorieë, was deel van hul filosofiese sisteme. In die vandag se eeu, die twinstigste eeu het hul onderwysfilosofie egter meer ontwikkel by skole, in n konteks wat hulle noem die grondslag van die onderwys. Dit het dan ook ‘n verbetenis met die ander afdelings, van onderwys dissipline, opvoedkundige geskiedenis, sielkunde en sosiologie. Dit is ook die seining en ontwikkel van skrywers soos Paul Goodman en Robert M. Hutchins wat ook lede van onderwysskole was.
Slot:
Persoonlike siening waarom hierdie tipe kennis onvervangbaar
of uitgedien is:
Kan hierdie tipe kennis vervang word? Die is oorspronklike kennis, geskiedenis wat gewortel is en oor baie jare ontwikkel het. Dit bied ‘n grondslag van plaaslike-toepaslike volhoubaarheid in. Kennis wat integrale deel aktiwiteite soos tradisies van jare terug insluit en wat jare terug gebeur het. Wat beteken dit is onvervangbaar, want niemand kan kennis vervang of enige van die gebeure herhaal. Hierdie kennis ‘n groot impak het op die onderwysstesel, en dit reeds al beskou word as waarde volle kennis.
Bronnelys:
· Afrikaner, 2010. [Online]. South African History Online. Available at: www.sahistory.org.za/article/afrikaner (Accessed: 14 March 2022)
.
·
Department: science and technology, 2022. [Online]. Available at: inside pages (dst.gov.za) (Accessed: 14 March 2022).
· Dr Hamilton-Ekeke, J-T and Dr Dorgu, Ebiere Theresa, 2015. European Centre for Research Training and Development UK: CURRICULUM AND INDIGENOUS EDUCATION FOR TECHNOLOGICAL ADVANCEMENT. British Journal of Education Vol.3, No.11, pp.32-39, November 2015[Online]. Available at Curriculum-and-Indigenous-Education-for-Technological-Advancement.pdf (eajournals.org). Accesed at 14 March 2022.
Eir Origins And Geographic Location [Online]. Morocco: Brief history of the Berbers including th. Available at: www.refworld.org/docid/3df4be668.html (Accessed: 14 March 2022).
· Encyclopedia, 2018. Berbers [Online]. Encyclopedia.com. Available at:Berbers | Encyclopedia.com (Accessed: 14 March 2022).
J.C. Ronoh, 2018. [Online]. Available at: JANET-RONOH.pdf (uol.de) (Accessed: 14 March 2022).
· K. S.
Richard, (2020). Afrikaners in South Africa: Overview and History
[Online]. Available at: www.thoughtco.com/afrikaners-in-south-africa-1435512 (Accessed: 14 March 2022).
· Scielo, 2019. [Online]. Scientific Electronic Library Online. Available at: www.scielo.org.za/scielo.php (Accessed: 14 March 2022).
W. Redd, (2021). The Berbers: The North African Nomads Who Live In The Sahara Desert [Online]. Available at: The Berbers: The North African Nomads Who Live In The Sahara Desert (allthatsinteresting.com) (Accessed: 14 March 2022).
Wiredspace, 2022. [Online]. Available at: Microsoft Word - Part 2 Ch10 Indigenous Knowledge.doc (wits.ac.za) (Accessed: 14 March 2022).
J.